Arheolozi su kod mesta Nebelivka, u centralnom delu Ukrajine, pronašli ostatke hrama čija se starost procenjuje na najmanje šest hiljada godina - prenosi stručni žurnal "Antikviti" (Antiquity).

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete


Reč je o spratnoj zgradi veličine 60 sa 20 metara koja je bila sagrađena od gline i drveta, sa pet soba i velikim oslikanim dvorištem. Ukrajinski arheološki tim je unutar hrama pronašao ostatke osam glinenih platformi, za koje se pretpostavlja da su služile kao oltari. Najveća platforma se nalazila na spratu i oko nje su pronađene brojne spaljene jagnjeće kosti, što navodi na zaključak da je reč o glavnom oltaru na kojem su polagane žrtvovane životinje. Preostalih sedam manjih platformi se nalazi u prizemlju i oko njih je pronađeno mnogo životinjskih kostiju i delova grnčarije. Posebna zanimljivost su brojni fragmenti figurica od kojih neke imaju oblik ljudi - ali, sa dodatkom kljunova i očiju nejednake veličine. Pronađeno je mnoštvo različitih ukrasnih predmeta od kostiju, kao i komada sitnog zlatnog nakita koji po obliku i veličini najviše odgovaraju ornamentima namenjenim za ukrašavanje kose. I pod i svi zidovi na spratu, koji je predstavljao jednu ogromnu prostoriju, ofarbani su u crveno. Eksperti smatraju da taj nalaz jasno svedoči da je graditeljima bilo stalo do posebne ceremonijalne atmosfere unutar hrama koji je, po svemu sudeći, imao veoma važnu religijsku i-ili ritualnu funkciju u životu neolitske zajednice na tom području.

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete


Prastara građevina je pronađena na lokalitetu nekadašnjeg antičkog naselja za kojeg arheolozi pretpostavljaju da se prostire na površini od najmanje 240 hektara. Geofizička ispitivanja terena pokazuju da je reč o veoma velikom naselju, a uporedna analiza indicira da bi na toj lokaciji moglo biti još ostataka velikih građevina, sa mnoštvom dragocenih artefakata. Ukrajinski arheolozi smatraju da stil arhitekture i karakteristike pronađenih predmeta jasno ukazuju na takozvanu tripoljsku (ili kukutensko-tripoljsku) kulturu, koja je ime dobila po selu Tripolje u Ukrajini (odnosno Kukuteni u Rumuniji), gde su pronađeni prvi artefakti iz doba te neolitske civilizacije. Reč je o razvijenoj i još nedovoljno poznatoj kulturi koja se u periodu od 4.800 do 3.000. godine pre nove ere prostirala na području od Karpata do Dnjepra i obuhvatala velike delove teritorija današnje Moldavije, Rumunije i Ukrajine. Ta civilizacija je prepoznatljiva po gustoj mreži naselja, koja su bila daleko najveća i najbrojnija u celoj neolitskoj Evropi. Ostaci građevina i raznih artefakata na novootkrivenoj lokaciji kod Nebelivke ukazuju na to da je grad bio spaljen do temelja, što je zajednička karakteristika svih do sada pronađenih tripoljskih naselja. Naučnici priznaju da su zbunjeni tom činjenicom i da za sada nemaju zadovoljavajućih objašnjenja koja bi izlazila iz sfere čistih spekulacija. Dodatnu "glavobolju" za eksperte predstavlja i činjenica da su skoro sva naselja iz tog perioda bila paljena a zatim obnavljana, i to po više puta. Arheolozi su na jednoj lokaciji u Rumuniji pronašli čak 13 slojeva (!), što znači da je to naselje najmanje 12 puta paljeno i obnavljano samo za vreme trajanja kukutensko-tripoljske kulture.

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete


Ukrajinski eksperti posebno ukazuju na činjenicu da se procvat te kulture poklapa sa napretkom ranih civilizacija na Bliskom i Srednjem Istoku - ali, ne samo vremenski. Naime, oni ističu da hram kod Nebelivke poseduje neke veoma značajne sličnosti sa objektima te vrste koji su građeni u Mesopotamiji i Anadoliji tokom četvrtog i petog milenijuma pre nove ere. U tom kontekstu, posebno je indikativna činjenica da su obojeni podovi i zidovi, isto kao i parter podeljen na više prostorija, pronađeni u ostacima hrama na lokaciji Eridu, u današnjem Iraku. Eridu je pre pronalaska misterioznih struktura na lokaciji Gobekli Tepe (u južnoj Anadoliji) smatran najstarijim naseljem na svetu, a posebno je interesantan podatak da je starost hrama u tom mesopotamskom gradu procenjena na oko šest hiljada godina - što sasvim odgovara periodu iz kojeg potiče hram iz Ukrajine. Eksperti u Kijevu ukazuju da bi nastavak istraživanja kod Nebelivke, ali i na drugim lokacijama koje pripadaju kukutensko-tripoljskoj kulturi, mogao da vodi velikim promenama u osnovnim naučnim stavovima o starosti civilizacije na evropskom tlu i njenoj sličnosti sa drevnim kulturama na Bliskom Istoku i u drugim regionima. Iako je neophodno sačekati rezultate obimnijih istraživanja na terenu, utisak je da novi nalazi iz Evrope, Srednje Azije, Latinske Amerike i Afrike potvrđuju ocene nekih naučnih krugova da je ljudska civilizacija na Zemlji znatno starija nego što se to do sada mislilo, kao i da će dalja upotreba savremene tehnologije (kako na kopnu, tako i u okeanima i oblastima pod ledom) voditi nekim kapitalnim otkrićima koja su do pre samo par godina smatrana nekom vrstom arheološke i antropološke "naučne fantastike".

Autor : Miroljub Nikolić
(glassrbije.org)