Arheološka istraživanja u porti manastira u Banji kod Priboja potvrdila da je baš na tom mestu u srednjem veku postojao mali utvrđeni grad

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete

Ozbiljan rad... Istraživanje počelo 2011.

PRIBOJ - Ispod sloja nagomilanog šuta i otpadnog materijala u porti manastira Sveti Nikola, u Banji kod Priboja, tokom skorašnjih arheoloških istraživanja pronađeni su najstariji ostaci manastira u kojem je još arhiepiskop Sava 1220. uspostavio sedište dabarske episkopije.

Istraživanja se sprovode od 2011. godine, a u ovogodišnjoj kampanji biće definisane granice južnog obziđa manastira, na osnovu čega će se znati izgled manastira od samog osnivanja, kao i površina koju je zahvatao. Zaštitna iskopavanja dosad su dala značajne nalaze, koji potvrđuju pisanje putopisca Idrizija iz 1154. godine o „malom gradu Banji na reci Limu“.

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete

Promena... Manastirska porta bila veća od današnje


Monumentalno

- Tokom obnova manastira sav materijal odbacivan je na jedno mesto, a pretpostavljalo se da se ispod njega ne nalazi ništa. Međutim, ova istraživanja pokazala su da se baš na tom mestu nalaze ostaci najstarijih zidova i građevina nekadašnje manastirske porte, koja je bila znatno veća od današnje - priča za Kurir vođa arheoloških istraživanja Marina Bunardžić iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Beograd.

Ona kaže da su, osim ranije otkrivenih ostataka iz perioda obnove Makarija Sokolovića (16. vek) i Stefana Dečanskog (14. vek), otkrivene i građevine i predmeti iz vremena Vizantije.
- Na osnovu pronađenih ostataka zidova, vidi se da su prostorije bile monumentalne, neke su bile i po 16 i 19 metara dugačke. Takođe, pronašli smo posude iz 12. veka, iz vremena kad je Banja bila episkopija - kaže Bunardžićeva.

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete

Oduševljenje... Monumentalne prostorije


Veliki požar

Prema njenom mišljenju, ti objekti, kao i delovi vizantijskog zida s kulom mogli bi u slobodnoj interpretaciji da se okarakterišu kao „mali utvrđeni grad“, odnosno kao ono o čemu je Idrizi, kartograf kralja Rodžera Drugog, pisao još sredinom 12. veka. Taj deo grada stradao je u nekom velikom požaru, a nakon toga, u 14. veku, usledila je velika obnova pod Stefanom Dečanskim. Obnovljeni bedemi koji danas opasuju Banju upravo su iz tog perioda i delom se naslanjaju na unutrašnji zid starijih bedema i nekadašnji ulaz sa tri stepenika.

Banja je nakon toga neko vreme bila zapuštena, da bi sledeća obnova usledila tek u 16. veku, za vreme Makarija Sokolovića. Ta obnova potpuno negira ove starije građevine i izvedena je od zatečenog materijala - ističe Bunardžićeva i dodaje da će se naredne godine istraživati ostaci nekadašnje manastirske trpezarije.

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete


Timski rad
MINISTARSTVO DALO NOVAC

Arheološka istraživanja manastira u Banji kod Priboja finansira Ministarstvo kulture, uz blagoslov episkopa Filareta. Istraživanjima rukovodi arheolog Marina Bunardžić, a u timu su i arheolozi Radovan Bunardžić i Savo Derikonjić.

Bogata riznica
PREDMETI OD ZLATA,
SREBRA I KRISTALA

U istraživanjima 1974. godine u Banji je pronađena riznica koja spada u red najvrednijih riznica Srpske pravoslavne crkve. Predmeti od zlata, srebra i gorskog kristala prefinjene i jedinstvene izrade datiraju iz vremena od 15. do 17. veka. Riznica ima 40 predmeta i smatra se da je sakrivena tokom Velike seobe Srba.

Izvor: Kurir