Autor Tema: Talir Marije Terezije iz 1780.  (Pročitano 1710 puta)

Van mreže Aleksandar

  • Administrator
  • Heroj
  • *****
  • Poruke: 1026
  • Ugled: +119/-0
Talir Marije Terezije iz 1780.
« poslato: 29.10.2012. 00:26 »
Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete


TALIR (nem. Thaler). Naziv srebrnog novca. Ime dobijeno po rudokopu srebra u mestu Joachimsthaler u Češkoj (Rudna Gora). Od toga je raznim varijacijama nastao i naziv za novčanu jedinicu Dollar.

TALIR MARIJE TEREZIJE. Ime dobijeno na temelju bavarsko-austrijske monetarne konvencije iz 1753. g. za talir sa likom Marije Terezije.

Jedan tip ovog austrijskog konvencijskog talira postao je najvažnije trgovačko platežno sredstvo u Levantu i u Africi. To je bio talir izrađen u kovnici Günzburg (Burgau, Prednja Austrija, “Vorderösterreich”) između 1764. i 1805. g.

Posle smrti svoga supruga 1765. godine Marija Terezija je naredila da se za Levant i dalje kuju taliri sa oznakom 1765. g. i njenim likom bez udovičke koprene. Pokazalo se, međutim, da takav tip talira u Levantu nije popularan. Tek talir Günzburške kovnice sa oznakom 1780. g. te poprsjem Marije Terezije sa udovičkom koprenom i signaturom SF postade poznati levantinski Talir Marije Terezije.

Nakon smrti Marije Terezije takav tip talira se i dalje redovno kovao. Njegovu popularnost i omiljenost u narodu dobio je zbog svog  stalnog kvaliteta, kao i zbog izgraviranog ruba, koji je onemogućavao struganje.

Arapi su prihvatali samo talire sa kraljičinim poprsjem sa koprenom, oznakom godine 1780, signaturom SF, dijademom sa 7 i brošom sa 9 bisera. Beduini su ga upotrebljavali kao novac, kao robu, kao teg i kao nakit.

Prema jednom kasnijem sporazumu između Austrije i Italije takav  talir se u velikom broju kovao osim u Beču takođe i u Italiji, a kasnije, bez ikakvog sporazuma, i u Londonu, Parizu, Bruxellesu, Bombaju i Birminghamu.

Računa se, prema nekim procenama, da je od svog početka iskovano preko 300 miliona primeraka takvog talira. U svakom slučaju od svih poznatih talira, takav je talir bio najduže u prometu.

O Taliru Marije Terezije 1780 (TMT-1780), o tom interesantnom i svugde poznatom taliru, radi njegove rasprostranjenosti i preko 200 godišnjeg kovanja u raznim kovnicama, često se govori kao o originalnim ili novokovanim primercima.

S obzirom na razne specifičnosti pojedinih kovnica, koje su ga kovale, potrebna je čitava studija da bi se moglo ustanoviti gde je i kada pojedini komad iskovan.

Za numizmatičare je interesantan, dakle vredan sakupljanja, onaj novac koji je službeno kovan i samim tim bio zakonsko sredstva plaćanja. Nova izdanja novaca, koja su kovana naročito za kolekcionare, numizmatički su sasvim neinteresantna.

Poseban je slučaj kad se radi o TMT-1780, jer su i takve novokovanice bile platežno sredstvo i u Levantu i u samoj Austriji. U Austriji sve do uvođenja Krunske vrednosti 1892. g. a u Levantu sve do oko 1960. g. Tek TMT-1780 kovani posle 1960. g. numizmatički su neinteresantni.

TMT-1780 bio je u Levantu, severnoj Africi i Abesiniji toliko omiljen i cenjen, da je stanovništvo odbijalo primiti druge talire, kao one venecijanske, dubrovačke, toskanske, pruske i druge.

Kad je Austrija 1781. g. htela uvesti u Levantu Talir sa likom kraljičinog naslednika Josipa II, taj nije bio prihvaćen od stanovništva, isto kao što ranije nije bio prihvaćen Talir sa likom Franje I, supruga Marije Terezije. Iz tog razloga je kraljevskim dekretom od 1781. g. naređeno kovnici u Günzburgu i glavnom birou kovnice u Beču, da se TMT i dalje kuje sa oznakom godine 1780.

Uopšte o razlikama u pojedinim tipovima TMT-1780

NA AVERSU

Tip I
Ovalni broš bez perlica, mladenački izgled poprsja, hermelin bez repica. Postoje sledeće varijante pojedinih kovnica:

1) Kovnica u Beču. - Slovo M ima paralelne okomite crte; dijadem ima 7 okruglih perlica, od kojih su prve dve približene; poprsje je otpozadi zaokruženo.

2) Kovnica u Günzburgu. - Slovo M ima dole raširene okomite crte; na dijademu ima 5 četvorouglastih perlica. Podvrste su:
a - Tačka između HU i BO je po sredini.
b - Tačka između HU i BO je ispod sredine.
c - Između slova D i G je dvotačka.

3) Kovnica u Karlsburgu. - Slovo M ima paralelne okomite crte, u dijademu ima 5 okruglih perlica, poprsje je otpozadi  zaokruženo.

4) Kovnica u Pragu. - Slovo M ima paralelne okomite crte; u dijademu ima 6 perlica.

Tip II
Kovnice u Milanu i Veneciji. - Okrugli broš sa perlicama; poprsje starijeg izgleda; hermelin sa repićima; dijadem sa 7 perlica; signatura S. F. Podvrste su:
a - Broš je manji; slovo M ima dole raširene okomite crte; hermelin je sa 7 repića; signatura je sa manjim i tanjim slovima S. F.
b - Broš je veći; slovo M ima paralelne okomite crte; hermelin je sa 4 - 5 repića; u signaturi slova S. F. su veća i nezgrapnija.
c - Na hermelinu su 2 repića; signatura je ST/S.F.
d - Različite forme slova E.

Tip III
Kovnica u Beču od 1780. g. dalje. Ovalni broš sa perlicama; poprsje je starijeg izgleda; perlice u dijademu prvo su okrugle, kasnije ovalne.

Kovnica u Karlsburgu. Isto kao kovnica u Beču.
Kovnica u Pragu. Isto kao kovnica u Beču.
Kovnica u Kremnitzu. Isto kao kovnica u Beču, sa malim varijantama.

Podvrste su:
a - Visoki dijadem sa 4-5 perlica; uvo je od donje lokne pokriveno.
b - Niži dijadem sa 5, 6 ili 7 perlica; uvo je samo od zadnje prednje lokne pokriveno.
c - Dijadem bez gornjeg zavijutka; na hermelinu u dva kosa reda nalaze se poređana po 3 repića; u dijademu ima 8 okruglih perlica; razmak od REG do M je 17-17,5 mm.
d - Isto sa 9 okruglih perlica u dijademu.
e - Isto sa 8 ovalnih perlica u dijademu dok je razmak od REG do M 16 mm.
f - Kovnica Kremnitz. Dijadem je bez perlica; signatura B.

Signature u aversu:
S.F. - U početku Günzburška signatura.
Nakon ukidanja te kovnice 1805. god. istu su signaturu prihvatile kovnice u Beču, Milanu i Veneciji.
S:F: - Signatura poznata samo iz Günzburga.
S:F. - Možda kovnica u Pragu 1836. g.
F.S. - Verovatno kovnica u Milanu.
S.C. - Samo na talirima iz Günzburga do 1774. g.
ST/S.F. - Verovatno kovnica u Milanu.
B - Verovatno kovnica Kremnitz od 1781. g.
.S.F. - Verovatno italijanske kovnice; moguće i kovnica Günzburg.

NA REVERSU

U austrijskom grbu sa dvoglavim orlom, kome je kao vezni u sredini postavljen austrijski štit, nalaze se u 4 polja:
1) levo gore ugarski štit,
2) desno gore češki štit,
3) levo dole burgundski štit, a
4) desno dole štit sa obeležjem zemlje u kojoj se kovnica nalazi.

- Slovo U u .AUST. od 1782. g. ima varijantu .AVST.
- Znak krsta sv. Andrije ima sledeće varijante:
znak x bez tačke x
znak x sa tačkom ispred .x
znak x između dve tačke .x.
znak X sa tačkom ispred .X
znak X sa tačkom iza X.
znak X između dve tačke .X.

Za sve u Italiji kovane talire zajednička je karakteristika da imaju tačku ispred i iza znaka krsta sv. Andrije.

Signatura na reversu:
I.C. - F.A. Obična signatura bečke kovnice od 1774. g. dalje, a rađena je i kod novih otkova do oko 1820. g.
T.S. - I.F. Kod nekih retkih talira iz Günzburga.
S.K. - P.D. Kod kovnice Kremnitz.
A.H. - G.S. Kovnica Karlsburg. Ranije sa manjim, kasnije sa većim slovima.
EvS. - I.K. Na veoma retkim originalnim talirima iz Praga.
P.S. - I.K. Na novim otkovima od 1812. g. iz Praga.

RUB TALIRA
Taliri Marije Terezije 1780. imaju gravirani rub na kojem se osim krilatice JUSTITIA ET CLEMENTIA nalaze razni ornamentalni listići i rozete.


Verovatno vreme kovanja pojedinih tipova TMT-1780

KOVNICE --- TIP --- VREME
Günzburg --- I --- 1780. -1802.
Günzburg --- III --- 1798.
Beč --- I --- 1780.
Beč --- III --- od 1820. pa dalje.
Prag --- III --- 1780.
Prag --- III --- 1812. - 1820.
Prag --- III --- 1836. - 1842.(?)
Karlsburg --- I --- 1788. - 1803.
Italija --- II --- 1815. - 1840.
Italija --- III --- 1840.(?)
Venecija --- II --- 1815.
Venecija --- III --- 1840. - 1866.
Milano (?) --- III --- 1840. - 1859.
Kremnitz --- III --- 1784.

Van mreže manshi

  • Novajlija
  • *
  • Poruke: 7
  • Ugled: +3/-0
Odg: Talir Marije Terezije iz 1780.
« Odgovor #1 poslato: 09.11.2012. 23:57 »
a cene koje se imam ja ovakvih 5 komada i jedan joseph,pozdrav

Van mreže manshi

  • Novajlija
  • *
  • Poruke: 7
  • Ugled: +3/-0
Odg: Talir Marije Terezije iz 1780.
« Odgovor #2 poslato: 10.11.2012. 00:00 »
Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete
[/li]
[li][/li]
[/list][/img][/img][/img]