Zanimljivosti > Zanimljivosti

Apostoli su hodali Srbijom

(1/1)

Carica Teodora:
Hrišćanstvo, rođeno na Bliskom istoku, Evropu je osvojilo sa balkanskog poluostrva. Andrej Prvozvani i Pavle žar hrišćanske vere razbuktali u plamen na Balkanu

Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete


HRIŠĆANSTVO je rođeno na Bliskom istoku, a u najveću svetsku religiju izraslo je na jugoistoku Evrope, raskrsnici civilizacija za koju se od apostolskih vremena do danas otimaju Istok i Zapad, kaže protojerej dr Radomir Popović, profesor Bogoslovskog fakulteta u Beogradu. Danas je pomalo zaboravljeno da su sveti apostoli Andrej Prvozvani i Pavle, žar hrišćanske vere razbuktali u plamen upravo na Balkanu.
- Hrišćanstvo su na naše prostore doneli sveti apostoli i njihovi učenici polovinom prvog veka nove ere - kaže dr Popović.

- Hrišćanstvo se odavde širilo ka srednjoj, zapadnoj i istočnoj Evropi. Balkan je od apostolskih vremena misionarski prostor u centru zbivanja hrišćanske civilizacije. To naročito važi za Srbiju, područje kulturnih i duhovnih susretanja i razdora Istoka i Zapada.

Apostoli su u osvajanje Evrope krenuli preko Balkanskog poluostrva, spone Rimskog carstva koje se prostiralo na tri kontineta, od Britanije do Iraka. - Balkansko poluostrvo bilo je most preko kojeg su išli najvažniji putevi imperije iz srednje Evrope u Aziju, na Bliski istok i u severnu Afriku, a Sredozemno more ga je spajalo sa svetom - podseća profesor Popović. - Zato su i sveti apostoli krenuli preko Balkana da šire hrišćanstvo u Evropu. O tome je svedočanstvo ostavio sveti evanđelista Luka u "Delima apostolskim".

Lekar Luka se oko 50. godine naše ere pridružio svetom apostolu Pavlu, koji je do tada propovedao Malom Azijom, a onda je u snu dobio poziv da pređe na evropsko tle.

- Prva evropska stanica apostola Pavla i njegovih saradnika bili su Filipi, najveći grad rimske provincije Makedonije - kaže dr Popović. - Hrišćanstvo je "vera gradova" i nije slučajno što apostol Pavle sa učenicima dolazi u metropolu na velikom putu Via Egnacija, glavnoj kopnenoj saobraćajnici koja je presecala Balkansko poluostrvo na pravcu istok-zapad.

Ovim putem apostol i evanđelisti stižu i do Soluna, velike luke gde se Via Egnacija ukršta sa Via militarisom (Vojnim putem) koji preseca poluostrvo na pravcu sever-jug. Ovom saobraćajnicom kroz Moravsko-vardarsku dolinu misionari brzinom šumskog požara šire novu veru ka Zapadu. Hrišćanski centri niču u Skupiju (Skoplju), Ulpijani (Lipljanu) velikom gradu-raskrsnici Naisusu (Nišu), Remizijani (Beloj Palanci). Stigli su do Viminacijuma (Stari Kostolac) glavnog grada provincije Gornje Mezije, koji je izgrađen kraj evropske vodene magistrale Dunava.

- Jedan deo učenika apostola Pavla kreće dolinama Dunava i Save. Jedni šire veru ka zapadu i severu Evrope, a drugi hrišćanstvo propovedaju u Dalmaciji, ogromnom prostoru koji se prostire od Istre do Lisiusa (Lješa u Albaniji) i od jadranske obale do Posavine - kaže profesor Popović. - Oni osnivaju snažna hrišćanska uporišta u Singidunumu (Beogradu) i Sirmijumu (Sremskoj Mitrovici).

Sagovornik "Novosti" ističe da je zahvaljujući svetim predanjima Balkan jedan od retkih prostora na kom je moguće pratiti razvoj i kontinuitet hrišćanstva. - U tim svedočanstvima najvažniju ulogu ima, naročito kod Slovena, sveti apostol Andreja Prvozvani, brat svetog Petra. On je propovedao u Carigradu, kraj obala Crnog mora, u Podunavlju, Trakiji, Makedoniji i Heladi. Predanje ga navodi kao utemeljivača patrijaršije u Carigradu.

Ista predanja navode i da su evanđelista Luka i učenik apostola Pavla Tit propovedali u Dalmaciji, a da je drugi apostolski učenik Andronik bio episkop u Sirmijumu.
- Iako su naši prostori izuzetno važni za širenje ranog hrišćanstva o tome se veoma malo zna zbog oskudnih pisanih tragova.
 Međutim u poslednje vreme u rasvetljavanju tajni apostolskih vremena u Srbiji od izuzetne pomoći su arheološka otkrića grobnica i nekropola, temelja bazilika, crkava i krstionica. Ona potvrđuju naša znanja da su apostoli propovedali na Balkanu.

PRVOMUČENICI IZ SRBIJE
U ranohrišćanskom nasleđu Srbije nezaobilazni su i mučenici za veru, čija su imena poznata širom hrišćanskog sveta.
- Beograd ima dva prvomučenika, svetog Ermila i Stratonika, koji se izuzetno poštuju na Istoku. U Sirmijumu ima mnogo stradalnika za veru, a najpoznatiji je đakon Dimitrije, kome i grad Dmitrovica, kasnije Mitrovica duguje ime, a njegov kult je izuzetno jak širom sveta. U Sirmijumu je stradala i sveta Anastasija, koja se izuzetno poštuje u germanskim zemljama. U Italiji i danas postoji kult "četvorica ovenčanih" hrišćanskih velikomučenika ("kvatro koronati") koji su radili po kazni u kamenolomima za sirmijumske carske palate u Fruškoj gori.

KONSTANTINOV ZNAK POBEDE
MILANSKI edikt proglašavaju savladari Konstantin iz Naisusa i Likinije iz Sirmijuma što takođe nije slučajno.
- Već je bilo mnogo hrišćana u legijama sa ovih prostora, tradicionalno najboljim u imperiji. Imperator Konstantin je izdanak ovdašnje vojničke porodice. Njegov otac Konstancije Hlor je iz naših krajeva, kaže profesor Popović.  - Konstantin je dao hrišćanstvu i simbol poznat kao Hristov monogram, koji mu se ukazao na nebu pred bitku, praćen rečima: "Pod ovim znakom pobeđuj". Naredio je legionarima da znak naslikaju na štitovima. Pobedio je i postao prvi hrišćanski car Rima.

Navigacija

[0] Indeks poruka

Idi na punu verziju