Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete


Između stvarnosti i legende.

Homer je kiklope opisao kao snažne jednooke džinove koji žive usamljenički u prostranim pećinama na vrhovima velikih planina i gaje ovce i koze čijim se mesom hrane, ali jedu i ljude u retkim prilikama kada ovi zalutaju do njihovih špilja iz straha da im ne ukradu stoku.

Odisej je, posle Trojanskog rata, a na svom dugom i mukotrpnom putu kući na ostrvo Itaku, sa svojom družinom ušao u pećinu najpoznatijeg kiklopa Polifema koji je pojeo dva njegova druga. Da bi se nekako izvukli, lukavi Odisej je Polifema na prevaru opio, oslepio i ubio.

Da li su kiklopi samo plod Homerove mašte? Izgleda ne baš sasvim.

Prema dr Andreji Vakariju, redovnom profesoru toksikologije Univerziteta u Kaljariju u Italiji, unakaženo lice sa jednim uvećanim i jednim malim i zakržljalim okom, ili čak sa jednim jedinim okom, posledica je veoma retke i najčešće smrtonosne bolesti koja se zove oloprosencefalija (skraćeno: Ore).

Nije isključeno, kaže dr Vakari, da je Homer čuo o postojanju takvih ljudi ili čak naišao na neku ljudsku zajednicu s visokim procentom rođenih s tom bolešću nervnog sistema, a genetskog porekla — nedavno je otkriven gen koji je nosi.

Do prenošenja ove bolesti naslednim putem moglo je doći upravo zbog izolovanosti u kojoj su, kako je napisao Homer, kiklopi živeli i polno opštili. Ne isključuje se ni trovanje kao poreklo oboljenja: jedna otrovna vrsta biljke čemerike, koje ima na planinskim pašnjacima, ne razlikuje se mnogo od lekovite lincure. Alkaloidi čemerike izazivali su i u skorijim vremenima oloprosencefaliju kod goveda koja bi je greškom pojela.

Možda su u Homerovo doba tu otrovnu čemeriku, koje ima mnogo u području Egejskog mora, uzimale takođe greškom, trudnice i to kao purgativ u dozama koje nisu izazivale smrt, ali su delovale na plod koji se rađao unakažen i osuđen na smrt.

Što se Homera tiče, on nije mogao znati da se radi o bolesti i neke od njenih "simptoma" uz dosta mašte dao je kiklopima.