Gosti ne mogu videti slike, molimo Vas da se registrujete ili ulogujete

Područje Lezba i Mitilene

Mitilenski ustanak je događaj za vreme Peloponeskog rata i predstavlja pobunu Mitilene protiv Atine. Mitilena je nameravala da stavi Lezbos pod svoju kontrolu, pa je planirala tokom 428. pre Hrista da se pobuni protiv Atine. Zbog toga je počela da se priprema za dugi rat utvrđujući grad, gomilajući zalihe hrane i dovlačeći plaćenike.

Mitilena je stupila u kontakt sa Spartom i Beotijom. Atinjani su saznali da Mitilena priprema pobunu, a pošto nisu mogli da spreče njene pripreme napali su je 428. pre Hrista. Najpre su pomorski blokirali Mitilenu, a kasnije su je i blokirali i sa kopnene strane. Spartanska flota je prekasno stigla u pomoć opsednutoj Mitileni tokom 427. pre Hrista. Kada se Mitilena predala u Atini se razvila velika debata kako da ih kazne. Kleon se zalagao da se pobije sve odraslo muško stanovništvo, a žene i decu da prodaju u roblje. Ipak Atinjani su doneli blažu odluku, da ubiju 1.000 Mitilenjana.

Plan i pripreme

Mitilena se 428. pre Hrista pobunila i odmetnula od Atine. Nameravali su da to učine i pre Peloponeskog rata, ali nisu ih primali u Peloponeski savez. Osnovni motiv pobune Mitilene bila je njihova želja da kontrolišu celi Lezbos. Atina je inače obeshrabrivala stvaranje većih jedinica unutar Delskog saveza, pa zbog toga ne bi dozvolila ni Lezbosu da bude ujedinjen. Mitilena je imala privilegovan položaj unutar Delskog saveza, jer je zapovedala vlastitom flotom. Izgleda da su zbog toga njene vođe dobile samopouzdanje da se mogu nadati uspehu, ako se pobune, a u suprotnom da bi mogli biti svedeni na status ostalih atinskih saveznika.

Pre pobune najpre su se dobro pripremili. Izgradili su zidove, pripremili su nasip oko luke, izgradili su brodove, unajmili plaćenike i pripremili su zalihe hrane i svega drugog potrebnoga za dugi rat. Pre nego što su okončali svoje pripreme odali su ih neprijatelji sa Tenedosa i iz Metimne, a i deo njihovih građana, koji je zastupao atinske interese.

Atinski napad na Mitilenu

Atinjani su u to doba još uvek trpili posledice kuge i rata i velikih finansijskih izdvajanja za rat. Zbog toga su najpre pokušali da pregovorima spreče rat na Lezbosu. Atinjani nisu mogli da nagovore Mitilenu da odustane od priprema. Zbog toga su protiv Mitilene najpre poslali 40 brodova, a osim toga zadržali su i 10 mitilenskih brodova. Plan im je bio da iznenada napadnu Mitilenu tokom mitilenske proslave Apolona.

Pošto su plan izneli pred mnoštvom Mitilena je na vreme bila upozorena što Atinjani spremaju. Kada je stigla atinska flota Mitilenjani su bili spremni da zaštite grad. Atinjani su od njih tražili da predaju flotu i da sruše zidove oko grada. Mitilenjani su to odbili, pa su Atinjani zbog toga započeli rat. Pokazalo se da mitilenska flota nije bila dovoljno spremna, pa kada su bili poraženi i naterani u luku, pristali su da pregovaraju. Ugovoreno je primirje, a tokom primirja Mitilena je poslala predstavnike u Atinu na pregovore.

Mitilenjani nisu imali nameru da postignu dogovor sa Atinom. Njihov cilj je bio da dobiju na vremenu za pregovore sa Spartom i Beotijom. Jedne predstavnike su poslali u Atinu, a druge u Spartu da bi tražili pomoć.

Neuspeh pregovora i nastavak sukoba

Pregovori u Atini bili su kratki i neuspešni. Mitilenjani su okončanje pobune uslovljavali povlačenjem atinske flote. Kada su se vratili pregovarači iz Atine tada je Mitilena i celi Lezbos sem Metimne proglasio rat protiv Atine. Atinski saveznici bili su Metimna sa Lezbosa i Imbros i Lemnos.

Mitilenjani su napali atinski logor, a nakon bitke u kojoj su bili nešto jači povukli su se u svoj grad. Atinjani su bili ohrabreni izostankom inicijative od strane Mitilene, pa su sazvali saveznike i utvrdili su dva logora sa svake strane Mitilene, a bili su usidreni i u obe luke. Mitilena je bila pod pomorskom blokadom, ali zajedno sa svojim saveznicima kontrolisala je kopno. Atinjani su kontrolisali samo jedan deo kopna oko svojih logora i utvrđenja.

Primanje Mitilene u Peloponeski savez

Mitilenjani su poslali kasnije još jednu grupu izaslanika u Spartu. Sparta je odlagila odluku o tome da li da im pomogne. Sačekali su Olimpijadu, na koju su stigli i ostali spartanski saveznici. Tada su mitilenski ambasadori održali govor u kome su opravdavali svoju pobunu, naglašavali slabosti Atine i isticali su značaj atinskih saveznika, koji pune blagajnu Delskog saveza. Spartanci i njihovi saveznici su tada izglasali odluku da prime Mitilenu i Lezbos u Peloponeski savez i da odmah napadnu Atinu da bi na taj način pomogli Mitilenski ustanak.

Tada su pozvali sve saveznike da dođu na korintsku prevlaku i da se pripreme za napad na Atiku. Prvi su došli Spartanci i oni su dizalicama vukli brodove iz Korintskog zaliva na drugu stranu prevlake, da bi mogli istovremeno da napadnu Atiku i na moru i na kopnu. Ostali spartanski saveznici su se sporo sakupljali, jer su bili zauzeti sakupljanjem letine, a bili su i umorni od stalnog ratovanja. Atinjani su bili svesni da su neprijatelji spremniji za napad i da smatraju da je Atina u lošoj poziciji zbog Mitilenskog ustanka i rata na dva fronta. Zbog toga su Atinjani spremili 100 brodova pomoću kojih su napali peloponeške snage kod Korintske prevlake. Atina je jedva sakupila dovoljno posade za te brodove. Spartanci su bili iznenađeni. Nisu očekivali da Atina može da spremi toliko brodova pored onih 40 koje je poslala protiv Mitilene i 30 koji su napadali Peloponez. Atina je tada imala oko 250 brodova. Spartanci su smatrali da su ih Mitileljani prevarili, pa su odustali od daljnjeg napada na Atiku i vratili su se kući.

Borbe na Lezbosu

Dok su Peloponežani bili kod Korinta Mitilenjani i ostali saveznici su napadali Metimnu, jedinog atinskog saveznika na Lezbosu. Očekivali su da će osvojiti Metimnu uz pomoć izdaje, a kada se to nije desilo vratili su se u svoje gradove. Metimnjani su nakon toga napali Antisu, ali nakon poraza su se povukli.

Kada su Atinjani shvatili da nemaju dovoljno vojske i da su Mitilenjani gospodari kopna, onda su početkom jeseni poslali 1.000 hoplita pod zapovedništvom Paheta. Oko Mitilene su podigli zid, a na mestima i tvrđavice, tako da je Mitilena bila blokirana i sa kopna i sa mora.

Novi porezi

Da bi platili povećane troškove opsade tokom finansijske krize Atinjani su bili prisiljeni na dve vanredne finansijske mere. Uveli su direktan porez, pomoću koga su sakupili 200 talanata. Stari Grci su izbegalvali takve mere, jer su ih smatrali ugrožavanjem osobnih sloboda i to je bilo prvi put da je takav porez uveden u Atini. U isto vreme povećan je danak, koji su morali plaćati saveznici, pa su Atinjani poslali 12 brodova da bi uterali taj dodatni porez. Došlo je i do otpora povećanju danka, tako da je u Kariji poginuo vojskovođa Liziklo prilikom uterivanja poreza.